ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਦਰ 5.50% ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ RBI ਨੇ ਆਪਣਾ ਨੀਤੀਗਤ ਰੁਖ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ’ (ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਸਖ਼ਤੀ ਵਰਤਣ) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ’ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ RBI ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਖ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। RBI ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਅਸਲ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਕੇ 7.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ
RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਦ੍ਰਿਕ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ 5.50% ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਫਰਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਫੈਸਿਲਿਟੀ (SDF) ਰੇਟ 5.25% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਾਰਜਿਨਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਫੈਸਿਲਿਟੀ (MSF) ਰੇਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਰੇਟ 5.75% ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ
MPC ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ‘ਨਿਊਟ੍ਰਲ’ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ’ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੋਟ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ 2 ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ RBI ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧੇ ਹਨ।
RBI ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 5.2% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ 6% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 5.7% ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੀਂਹ, ਅਲ-ਨੀਨੋ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਈ ਮੁੱਖ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਕਾਂ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ RBI ਨੇ ਆਪਣਾ ਨੀਤੀਗਤ ਰੁਖ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ RBI ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 40 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵਧਾ ਕੇ 7.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ 6.7% ਸੀ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ GDP ਗ੍ਰੋਥ 7.8% ਰਹੀ। RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਦ੍ਰਿਕ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਿਸੀ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ 5.50% ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਫਰਵਰੀ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਫੈਸਿਲਿਟੀ (SDF) ਰੇਟ 5.25% ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਾਰਜਿਨਲ ਸਟੈਂਡਿੰਗ ਫੈਸਿਲਿਟੀ (MSF) ਰੇਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਰੇਟ 5.75% ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ
MPC ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ‘ਨਿਊਟ੍ਰਲ’ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਟਿਡ ਟਾਈਟਨਿੰਗ’ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ 4 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੋਟ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ 2 ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ RBI ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਮਲਹੋਤਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਧੇ ਹਨ।
RBI ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 5.2% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ 6% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟ ਕੇ 5.7% ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਮੌਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੀਂਹ, ਅਲ-ਨੀਨੋ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਲਈ ਮੁੱਖ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਕਾਂ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ RBI ਨੇ ਆਪਣਾ ਨੀਤੀਗਤ ਰੁਖ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ RBI ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ GDP ਗ੍ਰੋਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 40 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵਧਾ ਕੇ 7.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ 6.7% ਸੀ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ GDP ਗ੍ਰੋਥ 7.8% ਰਹੀ। RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Post Disclaimer
Opinion/facts in this article are author\'s own and punjabi.newsd5.in does not assume any responsibility or liability for the same.If You Have Problem With This Article Plz Contact Our Team At Contact Us Page.
