ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ

ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੂੰ ਜੰਗੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਮਿਸ਼ਕ ਦੀ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।
ਸੀਰੀਆ ਦੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਲੱਖ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਮਹੇਰ ਅਲ-ਅਸਦ, ਜੋ ਕਿ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਅਸਦ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ, ਅਤੇਫ਼ ਨਜੀਬ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਨਜੀਬ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਸੀ ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ, ਅਸਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਦਾਰਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ।
ਉਸ ‘ਤੇ ਦਾਰਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦਰੋਹ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਨਜੀਬ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ, ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਬਾਗੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਦਮਿਸ਼ਕ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਸਕੋ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਜੀਬ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਜੀਬ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੀਰੀਆ ‘ਤੇ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਅਸਦ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਨੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਅਰਬ ਸਪਰਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, 2011 ਵਿੱਚ 23 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਸੀਰੀਅਨ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਫਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਾਲ 13 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਲੇਬਨਾਨ, ਜਾਰਡਨ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਭੱਜ ਗਏ। ਅਸਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ।
ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।