ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ‘ਚ ਉੱਠਿਆ ਵੱਡਾ ਤੂਫ਼ਾਨ

ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕੰਧ ਵਰਗਾ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹਬੂਬ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਵਿਸਫੋਟਕ ਹਵਾ” ਜਾਂ “ਤੇਜ਼ ਹਵਾ”। ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਟਨ ਰੇਤ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲੀਆ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਹਾਰਾ ਦੀ ਧੂੜ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੂਫਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਹਨੇਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਇਹ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂਫਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੰਧ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਹਾਰਾ ਦੀ ਧੂੜ ਸਪੇਨ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਧੂੜ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਖੂਨੀ ਮੀਂਹ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਾਲ-ਭੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।