ਗਾਂਜਾ ਪੀ ਕੇ ਫਲਾਈਟ ਉਡਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਪਾਇਲਟ, ਦੂਜੇ ਟੈਸਟ ’ਚ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ; ਸੀਟ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ੱਕ

ਫੂਕੇਟ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ (AI2379) ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ 300 ਫੁੱਟ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਡਾਣ ਦੇ ਪਾਇਲਟ-ਇਨ-ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਵੀ ਦੂਜੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਇਆ ਹੈ।
ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਪਿਤ ਸਟੈਂਡਰਡ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ (SOPs) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਵਾਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪਦਾਰਥ (ਡੋਪ) ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪਾਇਲਟ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਨਮੂਨੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
ਸੂਤਰਾਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੂਜੀ ਲੈਬ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਪਾਇਲਟ ਦੇ ਭੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਗੜਬੜ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਸਨ।
ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਇਸ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲੈਬ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਭੰਗ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਬਾਰੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਂ ਸਟੈਂਡ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ (ਡੀਜੀਸੀਏ) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ 13 ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ, ਇਸ ਡੋਪ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਂਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਇਲਟ ਸਖ਼ਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਇਸ ਪੁਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲੈਬ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਭੰਗ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਬਾਰੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਂ ਸਟੈਂਡ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਪਹਿਲੂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਰਕਲਾਂ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਾਇਲਟ-ਇਨ-ਕਮਾਂਡ ਆਪਣੇ ਕਾਕਪਿਟ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ 300 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਬਲੈਕ ਬਾਕਸ ਦੇ ‘ਕਾਕਪਿਟ ਵੌਇਸ ਰਿਕਾਰਡਰ’ (ਸੀਵੀਆਰ) ਅਤੇ ‘ਫਲਾਈਟ ਡੇਟਾ ਰਿਕਾਰਡਰ’ (ਐਫਡੀਆਰ) ਰਾਹੀਂ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਘਟਨਾ ਸਮੇਂ ਮੁੱਖ ਪਾਇਲਟ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਸੀ, ਕਾਕਪਿਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ (ਸਹਿ-ਪਾਇਲਟ) ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੀਈਓ ਕੈਂਪਬੈਲ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਓਸੀਏ) ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ (ਡੀਜੀਸੀਏ) ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਪਡੇਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
4 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਉਡਾਣ AI2379 (ਏਅਰਕਰਾਫਟ A320, VT-EXO) ਅਚਾਨਕ ਕਰੂਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 300 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 137 ਯਾਤਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਠ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸਨ। ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਟੇਕਆਫ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 300 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਤਰ ਗਈ।
ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (AAIB) ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਵਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (ICAO) ਦੇ ਅਨੁਬੰਧ 13 ਦੇ ਤਹਿਤ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਏਅਰਬੱਸ ਅਤੇ BEA ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਵੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।