ਇਰਾਨ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬਣਨਗੀਆਂ 4 ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੂਜ਼’ (Hormuz Strait) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 4 ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਰਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ-ਗੈਸ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
‘ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲ 1980 ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਬਦਲਵਾਂ ਰਸਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 70 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਨਵੀਆਂ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਲ ਨੂੰ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸੇ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ 4 ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ:
ਇਰਾਕ-ਤੁਰਕੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ: ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਇਰਾਕ ਦੇ ਕਿਰਕੁਕ ਤੋਂ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸੇਹਾਨ (Ceyhan) ਤੱਕ 970 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਰਾਹੀਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।