ਤਾਜਾ ਖਬਰਾਂ :- ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਉਛਾਲ, ਈਰਾਨ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜੰਗ ਵਿਚਾਲੇ 13% ਵਧੀਆ ਕੀਮਤਾਂ; ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ

ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹੀ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 20% ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ, ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 13% ਦੇ ਭਾਰੀ ਵਾਧੇ ਨਾਲ $82 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਤੇਲ (WTI) ਵੀ $72 ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਬਰਾਹਟ ਈਰਾਨੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਟੈਂਕਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਸਗੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਗੈਸ (LNG) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $90 ਤੋਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਵੱਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਬਜਟ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਲ ਸਟਾਕ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ OPEC+ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਲਟਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ