“Russia-America ਤੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਸਪਲਾਈ ਘਟੀ, ਯੂਰਪ ਲਈ India ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ਸਪਲਾਇਰ

ਰੂਸ ਤੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਯੂਰਪ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਈਂਧਨ ਖੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਯੂਰਪ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਪਲਾਇਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੁਆਈ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵੌਰਟੈਕਸਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਬਾਬ-ਅਲ-ਮੰਦਬ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਡੀਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ 60 ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 2 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਡੀਜ਼ਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਤਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਗਭਗ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ।ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਦੀ ਵਧੀ ਭੂਮਿਕਾਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਰਿਫਾਈਨਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਹੁਣ ਯੂਰਪ ਦੀ ਡੀਜ਼ਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਕਰੀਬ 25.81 ਕਰੋੜ ਟਨ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਰੀਬ 6.15 ਕਰੋੜ ਟਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਫਾਈਂਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।ਰੂਸ ਦਾ ਡੀਜ਼ਲ ਨਿਰਯਾਤ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਤੋਂ 81% ਹੇਠਾਂਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 25 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗੈਸੋਇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਔਸਤਨ ਸਿਰਫ਼ 1.5 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 6.1 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਕਰੀਬ 81 ਫੀਸਦੀ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। 1 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਰੂਸ ਦੇ ਡੀਜ਼ਲ ਨਿਰਯਾਤ ਪਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅੰਸ਼ਿਕ ਢਿੱਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਰੂਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਗੈਸੋਇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 44 ਫੀਸਦੀ, ਯਾਨੀ ਕਰੀਬ 3.8 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਰਾਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋਂ ਉਪਲਬਧ ਸਪਲਾਈ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਯੂਰਪ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸਪਲਾਈ ਕਮਜ਼ੋਰਰੂਸੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਉੱਥੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਈਂਧਨ ਖੇਪਾਂ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਡੀਜ਼ਲ ਆਯਾਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਰਹੀ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਰਿਫਾਈਂਡ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਤੋਂ ਫਿਲਹਾਲ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ।