ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤਕ ਚਿੰਤਤ ਹਨ, 300,000 ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਖ਼ਤਰੇ ਚ

ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਆਰਡਰ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ 300,000 ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਥਿਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਡਮਰੂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਰਗੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਬਾਸਮਤੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਹਰ ਸਾਲ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਈਰਾਨ ਅਤੇ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 25 ਤੋਂ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਈਰਾਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਬਾਸਮਤੀ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਪੋਰਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਨਰੇਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਾਸਮਤੀ ਦੋਵਾਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੈ। ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਨਿਰਯਾਤ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰੁਕੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਇਕੱਲਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ 10,000 ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਹੋਰ ਆਰਡਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ। ਕਣਕ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਿੱਲਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਟੋਰੇਜ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਣਕ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।